آلزایمر چیست، نشانه هایش کدام است و چه کنیم مبتلا نشویم؟

آلزایمر یک بیماری مغزی و پیشرونده است که به مرور زمان سلول‌های مغز را از بین می‌برد. در این بیماری، فرد ابتدا حافظه کوتاه‌مدت و سپس توانایی تفکر، یادگیری و حتی انجام کارهای ساده روزمره را از دست می‌دهد و در نهایت حتی ممکن است نتواند حرف بزند یا غذا را ببلعد و به طور جامع، زمینگیر شود و محتاج دیگران. پس، آلزایمر، بسیار فراتر از فراموشی است. فراموشی، مراحل اولیه اش است.

علت دقیق هنوز کشف نشده، اما عامل اصلی آن، «تجمع دو نوع پروتئین مخرب» در مغز است. این پروتئین‌ها مثل جِرمِ روی سیم‌های تلفن، روی سلول‌های مغز می‌نشینند و ارتباط آن‌ها را قطع می‌کنند. سن بالا، ژنتیک و سبک زندگی ناسالم و حتی آلودگی هوا از عوامل اصلی بروز آن هستند.

در روز جاریه دانشمندان به آلزایمر «دیابت نوع ۳» می‌گویند! مصرف زیاد قند و شکر باعث می‌شود سلول‌های مغز نسبت به انسولین مقاوم شوند. وقتی انسولین در مغز درست کار نکند، مغز دچار التهاب شدید می‌شود، نمی‌تواند مواد مغذی را جذب کند و سلول‌های حافظه با سرعت‌تر پیر شده و می‌میرند.

- فراموشیِ کوتاه‌مدتِ مختل‌کننده (مثل تکرار چندباره یک سؤال یا یاد نیامدن اتفاقات اخیر)

- مشکل در برنامه‌ریزی و حل مسئله (مثل ناتوانی در محاسبات مالی یا دنبال کردن یک دستور پخت آشنا)

- اختلال در انجام کارهای روزمره (مثل فراموش کردن قوانین یک بازی یا کار با مایکروویو)

- سردرگمی در زمان و مکان (مثل گم کردن روزهای هفته یا فراموش کردن آدرس خانه)

- مشکل در درک تصویرها بینایی و فواصل (مثل ضعف در تشخیص فاصله هنگام رانندگی یا پارک کردن)

- ضعف شدید در واژه‌گزینی و تکلم (مثل جا انداختن کلمات ساده یا قفل کردن وسط صحبت)

- جا گذاشتن وسایل در مکان‌های عجیب (مثل گذاشتن کلید در فریزر و ناتوانی در ردیابی مسیر قبلی)

- نزول شدید قدرت قضاوت و تصمیم‌گیری (مثل تهیه بی‌مورد از دست‌عرضه‌ها یا بی‌توجهی به بهداشت فردی)

- کناره‌گیری از اجتماع، کار و سرگرمی‌های همیشگی

- دگرگونی‌ها ناگهانی در خلق‌وخو و شخصیت (مثل بروز ناگهانی بدبینی، پرخاشگری، اضطراب یا ترس بی‌دلیل)
توجه: این ها الزاماً نشانگر آلزایمر نیستند و عوامل مختلفی مانند تعدد کارها و شرایط خاص می تواند دخیل باشد ولی در هر حال، نشانه ها را باید در صورت تداوم جدی گرفت.

مغز مثل یک ماهیچه است؛ همان طور که ماهیچه ها نرمش و ورزش و غذا و استراحت می خواهند مغز هم می خواهد.
برای محافظت از مغز باید:

* غذاهای سالم مانند سبزی ها و مواد دارای آنتی اکسیدان بخورید ؛ مصرف قند، شکر و کربوهیدرات‌های ساده را از همین لحظه به شدت کم کنید. (فوق العاده مهم و حیاتی)
* ورزش کنید تا خون‌رسانی و اکسیژن‌رسانی به مغز بیشتر شود. پیاده روی و ورزش های هوازی را جدی بگیرید.
* در طول شبانه روز ، هر وقت یادتان آمد، چند بار دم و باز دم عمیق انجام دهید.
* مغز را به چالش بکشید (یادگیری زبان نوین، بازی‌های فکری مانند جدول سودوکو، مطالعه، یادگیری مهارت تازه).
* خواب کافی (برای پاکسازی شبانه مغز) داشته باشید.
* روابط اجتماعی فعال داشته باشید و ارتباطات اجتماعی تان را تقویت کنید.
مجموعه این عوامل می تواند از نشستن آن جِرم روی سیم های مغز، جلوگیری کند یا از حجمش بکاهد.

فرآیند تخریب سلول‌های مغزی و تجمع آن پروتئین‌های مخرب، معمولاً ۲۰ سال قبل از بروز اولین نشانه‌ها (مثل فراموشی) شروع کار می‌شود. این یعنی فردی که در ۶۵ سالگی علائمش ظاهر می‌شود، مغزش از ۴۵ سالگی در حال آسیب دیدن بوده است. به همین دلیل، اصلاح سبک زندگی و کم شدن مصرف قند باید از دوران جوانی جدی گرفته شود.

در شرایط فعلی آلزایمر درمان قطعی ندارد . داروهای موجود در بازار نمی‌توانند بیماری را ریشه‌کن کنند، بلکه فقط علائم را کنترل کرده و سرعت پیشرفت بیماری را کُند می‌کنند.